O problem smogu i hałasu w uzdrowiskach

Przygotowuję bardzo duży artykuł dotyczący problemu smogu i hałasu w uzdrowiskach. Proszę o odpowiedź na pytania:

1. Obecnie w Polsce jest ok. 300 stacji pomiarowych. Oczywistym jest, że pomiary te nie oddają dokładnego zapylenia w konkretnych miejscowościach, tylko w większych regionach. Niesie to za sobą ryzyko, że wpływ chociażby gmin ościennych będzie rzutował na wyniki zapylenia w miejscowościach uzdrowiskowych. Czy mają Państwo przykłady, że tak właśnie się dzieje w waszym przypadku? Zależałoby mi na możliwie konkretnych przykładach - co wpływa na zanieczyszczenie w gminach obok i jakie są to gminy?

2. Prosiłbym o wymienienie innych niezależnych od Państwa czynników, które wpływają na sytuację powietrza i natężenia hałasu w Państwa miejscowościach. Czy jest coś poza uwarunkowaniami terenu i przyzwyczajeniami mieszkańców do palenia opałem niskiej jakości (lub też brakiem pieniędzy na lepszy opał i palenie śmieciami), co wpływa na zanieczyszczenie powietrza w Państwa uzdrowisku?

3. Jakie działania do tej pory Państwo podjęli, żeby zredukować wysokie stężenia pyłów i przeciwdziałać natężeniu hałasu?

4. Czy brali Państwo udział np. w programie KAWKA, albo REGION organizowanych przez WFOŚIGW i NFOŚIGW? Jakie są Państwa doświadczenia z tymi programami i wsparciem? Czy jest ono wystarczające? I czy przełożyło się na realną poprawę jakości powietrza?

5. Czy marszałkowie Państwa województw mają realne pomysły na to, jak was wesprzeć? Jak to wygląda w praktyce?

6. Czy rozważają Państwo wystąpienie z wnioskiem do marszałka o podjęcie uchwały antysmogowej jak to zrobił np. Kraków? Czy nie myślą Państwo, że taka inicjatywa mogłaby wysłać jeszcze bardziej jednoznaczny sygnał, że uzdrowiska są zainteresowane poprawą jakości powietrza?

7. Jak duża część budżetu jest przeznaczana na redukcję zanieczyszczenia i dbanie o środowisko? Mam świadomość, że samorządy są ostatnio bardzo ściśnięte finansowo, a ekologia jest droga.

8. Czy nie rozważali Państwo zainwestowania we własną stację pomiarową?

Albo mniej kosztowny system lokalnego monitoringu powietrza? Czy koszty takiej instalacji byłyby dla Państwa do udźwignięcia? Z jakiego rzędu kwotami się spotkaliście?

8b. Ewentualnie czy nie mogliby Państwo zamówić jakichś certyfikowanych badań, które potwierdziłyby, że stan powietrza w Państwa uzdrowisku jest lepszy, niż wynika to z pomiarów WIOŚ?

9. Czy mają Państwo opracowane i wdrażane programy ochrony powietrza?

Na jakim są one etapie? Jakie są ich założenia? Czy opracowywali je Państwo sami, czy też korzystali z pomocy np. firm zewnętrznych specjalizujących się w ochronie powietrza?

10. Opłata uzdrowiskowa - w jakim stopniu pieniądze te pozwalają Państwu realizować działania ekologiczne?

11. W 2018 r. rozstrzygnie się kwestia przedłużenia statusu wielu uzdrowisk. Jakie mogłyby być konsekwencje, gdyby utracili Państwo status uzdrowiska? Jak odbiłoby się to np. na sanatoriach? Jak utrata wpływów z tytułu opłaty środowiskowej wpłynęłaby na Państwa budżet?

12. Co sądzą Państwo o ostatnim raporcie NIK nt. jakości powietrza w uzdrowiskach?

Jak widać z publikowanej w mediach mapie zagrożeń zanieczyszczeniem powietrza sytuacja w Świnoujściu jest bardzo dobra. Wiąże się to między innymi z tym ,iż Świnoujście zlokalizowane jest na wyspach Uznam Wolin i Karsibór, objętych dyrektywą Natura 2000.Sąsiadyjące z nami gminy to Międzyzdroje, które z racji swojego turystycznego charakteru realizują i finansują wiele inicjatyw proekologicznych i po niemieckiej stronie wyspy Uznam gmina Heringsdorf, skupiająca trzy historyczne Cesarskie Uzdrowiska : Ahlbeck, Heringsdorf i Banzin. Wymogi co do utrzymania statusu uzdrowiska są po niemieckiej stronie bardzo wysokie. W obu sąsiadujących gminach dominuje turystyka, brak jest tam jakiegokolwiek przemysłu.

Same miasto Świnoujście również realizuje wiele zadań proekologicznych. W budżecie miasta na stricte ten cel przeznaczane są  środki pochodzące z opłaty uzdrowiskowej, które rocznie wynoszą około 7 milionów złotych. Utrata statusu uzdrowiska wiązałaby się z utratą tych środków ( razy dwa ,ponieważ drugie tyle otrzymujemy ze Skarbu Państwa).

Przy współpracy z naszym Wydziałem Ochrony środowiska i Leśnictwa można pozbyć się trującego azbestu. Wprowadzony został Plan Gospodarki Niskoemisyjnej ,który zakłada zakup ekologicznych autobusów, które były już testowane na ulicach naszego miasta. Dzięki środkom zewnętrznych Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej zrealizowało inwestycję w ramach  Projektu "Ograniczenie emisji pyłów przez modernizację instalacji odpylania dla dwóch kotłów WR 10-015 na terenie kotłowni PEC . Inwestycja ta pozwoliła  obniżyć emisję pyłów poniżej 100 mg/Nm3 w warunkach normalnych w gazach suchych przy zawartości tlenu 6%, dzięki czemu kotły spełniają restrykcyjne wymagania dla pyłów, które obowiązują  od 01.01.2016 roku, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 kwietnia 2011r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji i Dyrektywy Parlamentu Europejskiego z dnia 24 listopada 2010 r., w sprawie emisji przemysłowych. Prezydent Świnoujścia rozmawiał również z Przedsiębiorstwem Energetyki Cieplnej o doprowadzeniu do obszarów miasta, takich jak chociażby ulica Markiewicza ,gdzie znajduje się największa liczba pieców starego typu, sieci grzewczej , do której będą mogli się przyłączyć właściciele zlokalizowanych tam nieruchomości. Mieszkańcy Świnoujścia chcący wymienić swój system grzewczy na bardziej ekologiczny mogą ubiegać się o pożyczkę na ten cel w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie. Pożyczka jest umarzalna w 50% w przypadku terminowej spłaty przez pożyczkobiorcę. W praktyce oznacza to, że 50% kosztów wymiany pokrywa dotacja a pozostałe 50% to niskooprocentowana pożyczka (2% w skali roku).

Wymiana źródła energii na ekologiczne to tylko jedna z wielu możliwości. WFOŚ przyznaje także środki na inne inwestycje z zakresu ochrony powietrza, wód i gleby, takie jak:

    budowa, przebudowa i modernizacja indywidualnych źródeł ciepła i wykorzystanie Odnawialnych Źródeł Energii do produkcji ciepła lub/i chłodu,

    wykorzystanie OZE do produkcji energii elektrycznej,

    zakup pojazdów o napędzie elektrycznym,

    ograniczenie negatywnego oddziaływania na stan powietrza i zdrowie mieszkańców azbestowych pokryć dachowych i innych materiałów wykonanych z azbestu, poprzez ich utylizację,

    kompleksowe działania termomodernizacyjne,

    budowa, przebudowa i modernizacja instalacji kanalizacyjnych i wodociągowych, w tym przyłączy i instalacji oczyszczania ścieków,

    budowa systemów małej retencji.

Nabór wniosków rozpoczął się 16 stycznia i ma charakter ciągły (tzn. do momentu wyczerpania przeznaczonej puli).

W Świnoujściu jeden z przedsiębiorców zamierza - i kupił już pierwszy pojazd- wyposażyć swoją firm taksówkarską w samochody elektryczne.

Ważnym jest również zastąpienie komunikacji samochodowej alternatywną ,stąd miejskie inwestycje w infrastrukturę sieci ścieżek rowerowych, plan wybudowania węzła przesiadkowego czy wola współpracy w ramach europejskiego projektu ESPRIT2GO,zakładającego lokalizację w niektórych polskich miastach wypożyczalni samochodów elektrycznych. Docelowo planowane jest również wyłączenie ruchu samochodowego w strefie A uzdrowiska . Prowadzone już były rozmowy z WFOŚiGW i chcemy w urzędzie miasta ponad dziesięcioletnią Skodę Fabię zastąpić samochodem elektrycznym, którego zakup zostanie współfinasowany ze środków Funduszu.

Uchwałą Rady Miasta w styczniu tego roku przyjęty został Program Ochrony Środowiska dla Miasta Świnoujście na lata 2016-2019 z perspektywą na lata 2020-2023.

Link do niej: http://bip.um.swinoujscie.pl/? bip_id=21786&cid=34&q=program+ochrony+powietrza

Rozważamy możliwość lokalizacji na terenie Miasta stacji pomiarowych, które jednoznacznie wskazywałyby na czystość powietrza w uzdrowisku, choć takie badania są prowadzone corocznie przez WIOŚ. Koszt zakupu i instalacji to wydatek rzędu około 350 tysięcy złotych.

Marszałek województwa zachodniopomorskiego chce kontynuacji działań na rzecz czystego powietrza na Pomorzu Zachodnim. Olgierd Geblewicz wystąpił z wnioskiem do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie o przyznanie dotacji na uruchomienie Zachodniopomorskiego Programu Antysmogowego. Chodzi o wsparcie w wysokości 20 mln zł.

Samorząd województwa zachodniopomorskiego działa na rzecz poprawy jakości powietrza w regionie od 2008 roku. W 2013 zachodniopomorski sejmik uchwalił dla wszystkich stref województwa programy ochrony powietrza wraz z planami działań krótkoterminowych, w których oprócz wskazania przedsięwzięć naprawczych, zawarto również procedury postępowania w przypadku wystąpienia przekroczeń stężeń poziomów informowania oraz poziomów alarmowych. Dzięki nim dla mieszkańców Pomorza Zachodniego styczniowa sytuacja smogowa była pierwszą od wielu lat, a województwo zachodniopomorskie, za sprawą wspólnych działań Urzędu Marszałkowskiego i WFOŚiGW w Szczecinie, stało się wyróżniającym w Polsce regionem pod względem jakości środowiska naturalnego. Zachodniopomorski Program Antysmogowy miałby być kontynuacją tych ekologicznych inicjatyw.

Znamy raport NIK-U i choć nie dotyczy on akurat Świnoujścia, te dane wskazują ,jak łatwo można przekroczyć bariery, które pozwalają utrzymać status uzdrowiska. Jest on bardzo ważny dla gmin uzdrowiskowych, nie tylko z powodu realnych środków wpływających z opłat uzdrowiskowych, ale przede wszystkim ze względu na potencjalnych kuracjuszy i gości odwiedzających ośrodki sanatoryjne i uzdrowiskowe, w naszym przypadku także z Niemiec i Skandynawii. Posiadanie  statusu uzdrowiska jest wyraźnym sygnałem dla osób odwiedzających kurort, że mamy do czynienia z miejscowością, która spełnia podwyższone standardy w zakresie ochrony środowiska naturalnego, utrzymania czystości i porządku, zieleni, wyposażenia w infrastrukturę turystyczną i ekologiczną, która jest poddana określonym rygorom zagospodarowania przestrzennego i urbanistycznego. To z kolei gwarantuje bogatą ofertę turystyczno-uzdrowiskową. Bardzo często sam fakt posiadania statusu uzdrowiska przez miejscowość stanowi argument za wyborem jej na miejsce wypoczynku lub pobytu weekendowego. Utrata statusu uzdrowiska może się wiązać z brakiem możliwość pozyskiwania specjalnych środków unijnych na infrastrukturę uzdrowiskową, z zakresu ochrony środowiska naturalnego, rozwiązań komunikacyjnych, kultury.