Wycinki z kronikarskich annałów Świnoujścia cz.16

Szesnasty już odcinek zapisów z historii miasta Świnoujście jest wynikiem przeglądania, wybierania , opracowywania, weryfikowania  i uzupełniania informacji ujętych w różnych źródłach. Między innymi są to kronikarskie notatki  świnoujskiego historyka Andrzeja Wrońskiego, historyka i archiwisty dr Józefa Plucińskiego,  informacje archiwalne choćby z zasobów Archiwum Państwowego i innych mniej lub bardziej dostępnych opracowań. Warto się podzielić tymi faktami nieznanymi, zapomnianymi lub też niedostępnymi dla większości mieszkańców. Taka wycinkowa prezentacja zdarzeń i ludzi  daje pewną wiedzę i rysuje obraz Świnoujścia na przestrzeni lat. Poniżej nieco wybranych, interesujących  jak się wydaje informacji.

Kwiecień 1946 r. W Świnoujściu rozpoczęli służbę trzej pierwsi polscy piloci portowi. W czerwcu tego roku zorganizowano Biuro Pilotów., które we wrześniu 1946 r przejęło półwyspy portowe Kosa, Zieliny  oraz Nabrzeże Miejskie (w Basenie Zimowym).  

Do 1958 r. świnoujska dzielnica nadmorska była oddzielona od reszty miasta wysokim płotem. Zajmowały ją bowiem wojska radzieckie. Podobnie było z plażą, którą w poprzek przecinały zasieki z drutu kolczastego.

Lipiec 1963 r. W centrum miasta pomiędzy Placem Kościelnym, a ul. L. Waryńskiego (obecnie J. Bema) rozpoczęto przygotowanie  prowizorycznego parkingu strzeżonego Polskiego Związku Motorowego, który ostatecznie uruchomiono 10 sierpnia.

Sierpień 1964 r. W Świnoujściu i Międzyzdrojach zakończono montaż i uruchomiono pierwsze  samoobsługowe bary sezonowe typu „Mikołów” (w Świnoujściu przy wieży kościelnej – ul. Boh. Stalingradu  -obecnie Piłsudskiego, nieopodal Zakładu Przyrodoleczniczego „Rusałka” i byłego Kurhausu przy ul. Słowackiego)

Luty/marzec 1965 r. Mróz skuł wyspy do tego jeszcze nadeszły zadymki utrudniające mieszkańcom życie. Długotrwały mróz spowodował zamarznięcie Zalewu Szczecińskiego i kilku kilometrów Zatoki Pomorskiej przy wyspach Uznam i Wolin. Do akcji zimowej na dobre wkroczyły jednostki „Perkun” i „Światowid”. Z wielkim trudem 4 marca przetarto drogę Wolin-Świnoujście uwalniając z zasp 20 samochodów.

1 lipca 1966 r. rozpoczęła swoją pracę Powiatowa Poradnia Wychowawczo-Zawodowa. Tego też dnia w Świnoujściu powstał Oddział Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Produkcji Nakładczej Przemysłu Terenowego w Szczecinie , który przejąwszy około 40-osobową grupę chałupników z Drukarni Akcydensowej Wojewódzkich Zakładów Poligraficznych i „Polimeru” zorganizował produkcję chałupniczą wyrobów z papieru (opakowania) oraz z mas plastycznych i materiałów włókienniczych.

Czerwiec 1967 r. Nastąpiło zakończenie reformy oświatowej w szkołach podstawowych. We wrześniu tego roku naukę w Liceum Ogólnokształcącym w Świnoujściu rozpoczęły w oparciu o nowy program klasy I obok klas X i XI starego typu.   

28 grudnia 1968 r. Imiennik Świnoujścia, drobnicowiec PŻM m/s „Świnoujście” (1904 DWT, długości 86 metrów), zbudowany w rumuńskiej stoczni Turnu Severin ( pierwszy z serii 12 statków polskiego projektu typu B-452 ) wypłynął w swój  pierwszy rejs eksploatacyjny z Konstancy do Pireusu. Statek został przekazany w 1969 r  do PLO. W 1988 r zatonął wraz z trzema marynarzami. 

Grudzień 1970/Styczeń 1971 r. Staraniem Studium Wiedzy o Regionie Stowarzyszenia Kulturalnego Ziemi Wolińskiej (SKZW) działającego  przy  świnoujskiej Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej zorganizowano w gmachu bibliotecznym stałą wystawę regionalną nazwaną  Izba Pamiątek Ziemi Wolińskiej.

Styczeń 1972 r. Bezpłatnym lecznictwem objęto ludność wiejską. Natomiast przy Morskiej Stoczni Remontowej otwarto Przychodnię Lekarską.

17 marca 1972 r. Podjęto uchwałę Rady Ministrów w sprawie zapewnienia warunków kompleksowego rozwoju województwa szczecińskiego w latach 1971 – 1980. Postanowiono o zbudowaniu bazy przeładunków masowych  Świnoujście III , przystani promowo-kontenerowej  i pełnoprofilowej morskiej stoczni remontowej w Świnoujściu.  

Maj 1973 r. Nakładem 2.025 egzemplarzy ukazała się monografia „ Z dziejów Ziemi Wolińskiej”. Wydawcą było Stowarzyszenie Kulturalne Ziemni Wolińskiej. 

30 czerwca 1975 r. podniesiono w Świnoujściu banderę na promie m/f „Wilanów” odkupionym przez PLO od szwedzkiego armatora. Prom jednorazowo zabiera 750 pasażerów (w tym 250 w kabinach, a także w fotelach lotniczych) oraz 130 samochodów lub 22 zestawy pojazdów ciężarowych. Prom pływa z prędkością 21 węzłów.  Obok niego na linii Świnoujście –Ystad pływają dwa promy „Wawel’ i „Mikołaj Kopernik”.

2 sierpnia 1975 r. do Świnoujścia zgodnie z zapowiedzią o godzinie 11.00 wpłynął Richard Konkolski – czechosłowacki żeglarz samotnik. Po Regatach Transatlantyckich Samotników wyruszył w 3-letni rejs dookoła świata. Dobijaniu jachtu „Nike”  do burty „Ratownika” towarzyszyły tłumy widzów i okrzyki uznania dla żeglarza. Konkolskiego przywitał też polski żeglarz samotnik  Krzysztof Baranowski. Po uroczystym powitaniu żeglarz odpłynął do Szczecina, gdzie czekały na niego także tysiące miłośników żeglarstwa.

20 czerwca 1977 r. W międzyzdrojskiej filii Miejskiego Domu Kultury w Świnoujściu wystawia swoje prace zdolny, ale mało znany rzeźbiarz Kazimierz Gąsior. Artysta stawia pierwsze kroki, ale wydaje się być godnym odnotowania. Nazwisko tego twórcy jak można przypuszczać  będzie w przyszłości kojarzyło się ze sztuką ze światowych salonów. Po latach przewidywania dotyczące znaczenia  twórczości artysty całkowicie się potwierdziły . Od wielu lat Kazimierz Gąsior mieszka w północnej Francji, a Jego dzieła są znane i wystawiane w znaczących galeriach. 

Podpisy pod zdjęcia:

1.       Zasieki na świnoujskiej plaży z lat 50-tych. Na zdjęciu Władysław Dudar, ówczesny dyrektor świnoujskiego liceum – foto z prywatnych zbiorów rodziny dyrektora.

2.       Drobnicowiec m/s „Świnoujście” – foto ze zbiorów PLO S.A.

3.       Monografia „Z dziejów Ziemi Wolińskiej” – foto kronikarz

4.       Rzeźbiarz Kazimierz Gąsior – foto  arch.  tygodnik „Wyspiarz niebieski”

Krzysztof Nowak

Kronikarz Miejski