Wycinki z kronikarskich annałów Świnoujścia cz.15

Kolejny, piętnasty już odcinek zapisów z historii miasta Świnoujście jest wynikiem przeglądania, wybierania , opracowywania, weryfikowania  i uzupełniania informacji ujętych w różnych źródłach. Między innymi są to kronikarskie notatki  świnoujskiego historyka Andrzeja Wrońskiego, historyka i archiwisty dr Józefa Plucińskiego,  informacje archiwalne choćby z zasobów Archiwum Państwowego i innych mniej lub bardziej dostępnych opracowań. Warto się podzielić tymi faktami nieznanymi, zapomnianymi lub też niedostępnymi dla większości mieszkańców. Taka wycinkowa prezentacja zdarzeń i ludzi  daje pewną wiedzę i rysuje obraz Świnoujścia na przestrzeni lat. Poniżej nieco wybranych, interesujących  jak się wydaje informacji.


Grudzień 1946 r. w ciągu trzech kwartałów tego roku przesiedlono z Ziemi Wolińskiej 8.518 Niemców.

8 maja 1948 r. nastąpiło otwarcie pośpiesznej linii kolejowej Skandynawia – Europa Południowo – Wschodnia (głównie Balt-Orient Express obsługiwany w Świnoujściu przez szwedzki prom kolejowy m/s „Drottning Victoria”) oraz sezonowych połączeń pośpiesznych PKP z Międzyzdrojami i Świnoujściem. 

1959 r. W Świnoujściu reaktywowano Powiatową Komendę Straży Pożarnej. Powstała też Powiatowa Komisja Lokalowa. Prezydium Rady Narodowej rozpoczęło zaś sprzedaż budynków jednorodzinnych (do grudnia 1970 r sprzedano ich w Świnoujściu 320, w Międzyzdrojach 155, a w Wolinie  38).

30 czerwca 1963 r. po próbach maszyn na Zalewie Szczecińskim przypłynął do Świnoujścia oczekiwany, nowy prom czołowy „UZNAM” . Prom ten po badaniach Polskiego Rejestru Statków (PRS) powrócił do Szczecińskiej Stoczni Remontowej, celem usunięcia wad i usterek. Tego dnia stary prom „WOLIN” utracił uprawnienia do dalszej eksploatacji.

Sierpień 1963 r. Zakończono remont głównego trzonu wieży kościelnej przy placu Kościelnym, także rozbiórkę starej elektrowni na półwyspie Kosa i oddano do użytku poczekalnię promową na Warszowie (otwarto tu też  sklep Cepelii).

W dniach 8-22 czerwca 1964 r. w salach Biura Wystaw Artystycznych (BWA)  w Szczecinie Zofia i Stanisław Kuglinowie zaprezentowali prace dziecięcych ognisk plastycznych Świnoujścia. Natomiast 24 czerwca w salach Domu Rybaka Z. i S. Kuglinowie wystawili wybór najciekawszych swoich i dziecięcych prac malarskich oraz graficznych.

Lipiec 1966 r. Zakład przyrodoleczniczy świnoujskiego Uzdrowiska rozpoczął produkcję wody stołowej „Wolinianka”. W tym miesiącu został także wykonany odcinek drogi dojazdowej od ul. Bolesława Chrobrego do plaży.

Maj 1967 r. Poprzez Świnę z wyspy Wolin została przewieszona w Świnoujściu linia energetyczna wysokiego napięcia.

9 stycznia 1969 r. zarządzeniem Prezydium PRN zatwierdzono szczegółowe zagospodarowanie przestrzenne osiedla mieszkaniowego w Świnoujściu – Warszowie. W północno-zachodniej części Świnoujścia na Osiedlu Posejdon rozpoczęto realizację prywatnego budownictwa mieszkaniowego na 105 działkach budowlanych.  

Grudzień 1970 r. Powiat Woliński posiadał 195 sklepów (112 spożywczych i 83 przemysłowe) oraz 72 zakłady gastronomiczne (w tym 28 sezonowych). W powiecie funkcjonowało też 195 zakładów rzemieślniczo-usługowych (w tym 13 na wsi).  Czynnych było 195 prywatnych warsztatów rzemieślniczo –usługowych  (zatrudniających około 380 osób) i 49 uspołecznionych zakładów tego typu.

Lipiec 1971 r. W Świnoujściu przy ul. Dzierżyńskiego (obecnie ul. Monte Cassino) firma z Międzyzdrojów otworzyła pierwsza pijalnię soków owocowych.

31 grudnia 1972 r. Powiat Woliński posiadał 200 prywatnych warsztatów rzemieślniczo-usługowych  (z 386 zatrudnionymi) oraz 69 uspołecznionych warsztatów tego typu. W gospodarce uspołecznionej zatrudnionych było łącznie 15.909 osób, z których 6.848 pracowało w przemyśle, 1.989 w transporcie i łączności, 1.525 w handlu, 1.413 w budownictwie i 1.404 w ochronie zdrowia

Marzec 1973 r. W związku ze wzmożonym ruchem granicznym w Świnoujściu pojawiła się pierwsza prywatna dorożka konna.

11 maja 1974 r. odbyła się uroczystość podniesienia bandery na nowym kolejowym  promie morskim PLO m/f „Mikołaj Kopernik”. Prom zbudowany przez stocznię Trosvik Verksted AD o pojemności 2.600 BRT  i nośności 2.500 DNT zabiera 36 wagonów oraz 22 samochody ciężarowe.  Jednostka może płynąć z prędkością 16,5 węzła, posiada fińską klasę lodową i ster strumieniowy. Będzie pływać na linii Świnoujście – Ystad obok promów „Wawel” i „Gryf”. 

1 lipca 1977 r. W ramach studenckiej „Akcji Lato”  na terenie Wolińskiego Parku Narodowego (WPN)  i Nadleśnictwa Międzyzdroje rozpoczęła działalność Akademicka Konna Straż Ochrony Przyrody. W dwutygodniowych turnusach 15-osobowe grupy studentów sprawują nadzór nad przestrzeganiem regulaminu WPN, przepisów ochrony przyrody, udzielają też informacji  wczasowiczom i turystom.

Podpisy pod zdjęciami:

1. Szwedzki prom kolejowy m/s „Drottning Victoria” – foto Portal morski

2. Zofia i Stanisław Kuglinowie w pracowni – foto Andrzej Witusz (z książki „Świnoujście”)

3. Henryk Waniorek przed swoim sklepem – foto ze zbiorów dr Józefa Plucińskiego

4. m/f „Mikołaj Kopernik”  - foto Wikipedia/Zwiadowca 21 CC BY-SA 3.0.jpg

 

Krzysztof Nowak

Kronikarz Miejski